Beleggingen die directeuren-grootaandeelhouders in hun eigen bv aanhouden, zouden net als ander beleggingsvermogen in box 3 belast moeten worden. Dat bepleit jurist en sociaaleconoom Jan Soons op 3 november 2026 in een opiniestuk op Joop src:2401. Hij noemt box 2 de 'pretbox' en rekent voor dat uitfasering in vijf jaar ongeveer 18 miljard euro per jaar oplevert src:2401. Hieronder staan de cijfers naast de primaire bronnen.
Hoe box 2 werkt
Wie minstens 5 procent van de aandelen in een bv heeft, heeft een aanmerkelijk belang. Winst wordt in de bv eerst belast met vennootschapsbelasting: 19 procent tot 200.000 euro en 25,8 procent daarboven. Pas bij uitkering volgt box 2: in 2026 24,5 procent tot 68.843 euro en 31 procent daarboven src:2458. Wie de winst in de bv laat staan en daar belegt, stelt die tweede heffing uit. Een particuliere belegger betaalt over hetzelfde vermogen ieder jaar box 3. Daarnaast kan een dga geld lenen van de eigen bv; boven 500.000 euro geldt dat als excessief lenen en wordt het belast in box 2 src:2458.
Hoe groot is het vermogen?
Het opiniestuk noemt ongeveer 600 miljard euro aan ab-vermogen en ruim 60 miljard euro schuld van dga's aan hun eigen bv, volgens het CBS src:2401. Het CBS komt voor begin 2024 op 563,3 miljard euro aan aanmerkelijk belang bij huishoudens src:2457. Een motie in de Tweede Kamer noemt een CPB-raming van 600 miljard euro aan vermogen dat vastzit in bv's src:2344. De schuld van dga's aan de eigen bv was 58 miljard euro in 2017, volgens het ministerie van Financiën src:2402. Volgens het CPB bestaat de top 1 procent van de vermogens voor een groot deel uit (voormalige) dga's, en bestaat bij de 0,01 procent hoogste vermogens gemiddeld 75 procent van het vermogen uit aanmerkelijk belang src:2459. Het opiniestuk stelt dat driekwart van het ab-vermogen bij de rijkste 1 procent zit; dat getal is in de geraadpleegde CBS- en CPB-stukken niet teruggevonden.
Wat het kabinet van plan is
Het kabinet verlaagt het tarief van de tweede schijf in box 2 vanaf 2027 vier jaar lang van 31 naar 29,2 procent, zodat ondernemers vastzittend vermogen tegen een lager tarief uit hun bv halen. De grens voor excessief lenen gaat in vijf stappen naar 100.000 euro src:2341. De tijdelijke verlaging levert tot 2031 opbrengst op en kost daarna geld src:2342; zie ana:98.
De rekensom van 18 miljard
De 18 miljard is een eigen rekensom van de schrijver: hij neemt aan dat minstens de helft van 600 miljard belegging is, laat die 300 miljard in vijf jaar vrijvallen en rekent met ongeveer 30 procent belasting src:2401. Burgerplatform tekent daarbij aan dat het grootste deel van die opbrengst naar voren gehaalde heffing is: de box 2-claim bestaat al en wordt anders later geïnd. Het is dan vooral een kasschuif, geen structurele opbrengst; gedragseffecten zoals uitstel, herstructurering en emigratie zijn niet meegerekend ana:100. Een raming van het CPB of het ministerie van Financiën ontbreekt.
Visie Burgerplatform
Het probleem zit in de regeling zelf: vermogen dat niet in de onderneming werkt, kan in de bv blijven en wordt pas belast als de eigenaar dat wil. Stopmaatregel eerst: sluit die route af door beleggingsvermogen in de bv op een peildatum af te rekenen, met een betalingsregeling, en het daarna gelijk te belasten met box 3, en beperk het lenen van de eigen bv, zoals uitgewerkt in pol:425 en ana:100. De bv blijft dan bedoeld voor ondernemen. Een tijdelijk lager tarief in box 2 maakt het uitstel juist goedkoper en schuift kosten door naar na 2031 ana:98. Waarom het kabinet voor een tariefverlaging kiest in plaats van de oorzaak weg te nemen, is een open vraag. De werkelijke opbrengst moet eerst onafhankelijk worden doorgerekend voordat er op 18 miljard wordt begroot. Zie ook art:2241 en art:2108 over box 3.
